Wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa przed sprzedażą lub aportem
Wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa (ZCP) to wartość wyodrębnionego oddziału, linii biznesu lub zakładu, liczona jak osobna firma: EBITDA tej części razy mnożnik, minus zobowiązania, które przechodzą razem z nią. Wpisz przychód i EBITDA samej części, a dostaniesz przedział w trzech wariantach, zanim usiądziesz do rozmowy z kupującym, wspólnikiem lub doradcą. To punkt wyjścia do negocjacji, nie operat rzeczoznawcy.
Policz wartość zorganizowanej części przedsiębiorstwa
Kalkulator stosuje metodę mnożnikową ze strony wycena firmy. Najważniejsze jest to, żeby wpisać dane samej części, a nie całej spółki. Wynik liczy się w Twojej przeglądarce.
- Wybierz branżę, w której działa wyodrębniony oddział lub linia.
- Wpisz przychód i EBITDA przypisane do tej części, najlepiej z rachunku wyników segmentu.
- Dodaj dług, który przechodzi z ZCP, czyli kredyty, leasingi i zobowiązania przejmowane przez kupującego.
- Pozostaw udział na poziomie 100 procent, bo sprzedajesz całą część.
Kiedy wycena ZCP jest potrzebna
Zorganizowana część przedsiębiorstwa to według kodeksu cywilnego (art. 55 indeks 1) zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczony do realizacji określonych zadań gospodarczych, który może stanowić niezależne przedsiębiorstwo. W praktyce to oddział, zakład produkcyjny, dział usługowy albo linia sklepów, którą da się oddzielić od reszty firmy z własnymi ludźmi, umowami i majątkiem.
Wycena jest potrzebna w kilku sytuacjach. Sprzedajesz oddział, bo spółka chce skupić się na jednej działalności. Wnosisz ZCP aportem do nowej spółki, na przykład przed wejściem inwestora albo podziałem grupy. Wydzielasz część firmy przy sukcesji, żeby rodzeństwo dostało osobne biznesy. Albo kupujesz ZCP i chcesz sprawdzić, czy cena sprzedawcy mieści się w przedziale. W każdej z tych sytuacji druga strona przychodzi z własną liczbą.
Przykład wyceny ZCP na liczbach
Spółka produkcyjna sprzedaje zakład pakowania. Zakład ma własną halę, 40 pracowników i kontrakty. Przychód zakładu wynosi 18 mln zł, EBITDA po przypisaniu kosztów wspólnych 2,4 mln zł. Wraz z zakładem przechodzi leasing maszyn na 1,1 mln zł.
| Pozycja | Wariant niski | Wariant bazowy | Wariant wysoki |
|---|---|---|---|
| EBITDA zakładu | 2,4 mln zł | 2,4 mln zł | 2,4 mln zł |
| Mnożnik | 4 | 5 | 6 |
| Wartość przedsiębiorstwa | 9,6 mln zł | 12,0 mln zł | 14,4 mln zł |
| Zobowiązania przechodzące z ZCP | 1,1 mln zł | 1,1 mln zł | 1,1 mln zł |
| Wartość ZCP dla kupującego | 8,5 mln zł | 10,9 mln zł | 13,3 mln zł |
Dane są umowne. Różnica między wariantem niskim a wysokim to 4,8 mln zł, a mniej więcej połowę tego rozrzutu tłumaczy sposób przypisania kosztów wspólnych. Gdyby sprzedawca przypisał zakładowi tylko koszty bezpośrednie, EBITDA wyniosłaby 3,0 mln zł, a cena bazowa 13,9 mln zł. Kupujący zacznie od odwrotnego rachunku, z pełnym obciążeniem kosztami zarządu i księgowości. Dlatego opis przypisania kosztów jest ważniejszy od mnożnika.
Co podnosi i obniża cenę ZCP
| Czynnik | Wpływ | Co przygotować |
|---|---|---|
| Osobne sprawozdanie segmentu za 2 do 3 lata | Podnosi wiarygodność ceny | Rachunek wyników oddziału, podział kosztów wspólnych |
| Koszty wspólne bez klucza podziału | Obniża cenę, kupujący liczy najgorszy wariant | Opis kluczy: zatrudnienie, przychód, powierzchnia |
| Umowy z kluczowymi klientami przechodzą bez zgody | Podnosi cenę | Lista umów i klauzule o cesji |
| Pracownicy przechodzą na kupującego | Neutralny, ale zwiększa zobowiązania | Wykaz stażu, urlopów, odpraw |
| Majątek współdzielony z resztą spółki | Obniża cenę, wymaga umowy najmu lub usług | Wykaz środków trwałych, umowa przejściowa |
| Zależność od jednego odbiorcy | Obniża mnożnik | Podział przychodów na klientów |
Jak przejść od wyceny do transakcji
1. Policz przedział dla samej części i zapisz założenia: okres, klucz kosztów wspólnych, zobowiązania przechodzące.
2. Sprawdź, czy część spełnia definicję ZCP. Od tego zależy opodatkowanie transakcji, więc potwierdź to z doradcą podatkowym przed podpisaniem. Sprzedaż samych składników majątku wygląda podatkowo inaczej niż sprzedaż ZCP.
3. Porównaj przedział z ofertą kupującego i ustal, czy rozbieżność wynika z mnożnika, czy z kosztów wspólnych. O mnożniku piszemy w tekście mnożnik EBITDA przy sprzedaży firmy.
4. Gdy wartość musi obronić się przy aporcie, przed urzędem lub w sporze, zamów operat. Koszty opisuje artykuł ile kosztuje wycena firmy.
Pamiętaj też o ludziach. Pracownicy zakładu zwykle przechodzą do nowego pracodawcy z mocy prawa, więc kupujący musi przygotować się na zasady przejęcia pracowników w nowej firmie i wliczyć je w budżet transakcji.
Kto korzysta z takiej wyceny
Najczęściej zarząd lub wspólnik spółki, która sprzedaje oddział albo wnosi go aportem, oraz kupujący, który chce zweryfikować cenę. Gdy sprzedajesz całą spółkę, użyj strony wycena firmy na sprzedaż, a dla biznesu internetowego strony wycena sklepu internetowego. Przy wnoszeniu udziałów do fundacji pomoże wycena udziałów do fundacji rodzinnej. Drugą grupą są doradcy transakcyjni, kancelarie i banki, którym przedział potrzebny jest przed pierwszym spotkaniem z klientem. Dla nich przygotowaliśmy plan Partner dla family office i stronę dla private banking.
Czego ta wycena nie robi
Metoda mnożnikowa nie zastępuje DCF ani analizy transakcji porównawczych, a dla części z ujemną EBITDA nie daje miarodajnego wyniku. Nie zna kluczy podziału kosztów, które sprzedawca stosuje wewnętrznie, nie ocenia, czy część formalnie spełnia definicję ZCP, i nie rozlicza podatków ani VAT od transakcji. Wynik pomaga przygotować się do rozmowy, a nie złożyć dokument w urzędzie lub sądzie.
Najczęstsze pytania
Jak wycenić zorganizowaną część przedsiębiorstwa?
Najprościej metodą mnożnikową dla samej części. Bierzesz EBITDA oddziału po przypisaniu kosztów wspólnych, mnożysz przez mnożnik branżowy i odejmujesz zobowiązania, które przechodzą z ZCP. Do aportu i sporów stosuje się też DCF oraz metody majątkowe.
Co to jest zorganizowana część przedsiębiorstwa?
To wyodrębniony zespół składników materialnych i niematerialnych, w tym zobowiązań, przeznaczony do określonych zadań gospodarczych i zdolny działać jako niezależne przedsiębiorstwo. Definicję zawiera art. 55 indeks 1 kodeksu cywilnego. Przykładem jest oddział, zakład lub linia usługowa.
Czy wycena z kalkulatora wystarczy do aportu ZCP?
Do rozmowy z wspólnikami i kupującym tak, bo pokazuje realny przedział. Przy aporcie do spółki wartość wnoszonego wkładu zwykle potwierdza biegły lub rzeczoznawca, a rozliczenie podatkowe wymaga doradcy.
Czy wpisane dane są zapisywane?
Wycena liczy się w Twojej przeglądarce. Nic nie zapisujemy bez Twojej zgody.
Sprawdź, ile warta jest Twoja zorganizowana część przedsiębiorstwa
Wpisz dane oddziału i zobacz trzy warianty wartości. Potem wybierz plan, jeśli chcesz obserwować spółki i zdarzenia w swojej branży.