Od czego zależy cena wyceny firmy
Na koszt wpływa pięć rzeczy. Pierwsza to cel, bo wycena do negocjacji, do sporu sądowego, do rozliczenia spadku czy do transakcji z inwestorem wymaga innej dokumentacji i innej odpowiedzialności wykonawcy. Druga to skala i złożoność. Jednoosobowa spółka usługowa jest tańsza w analizie niż grupa kapitałowa z kilkoma segmentami, nieruchomościami i wierzytelnościami. Trzecia to jakość danych. Gdy sprawozdania są kompletne, a księgi uporządkowane, wykonawca poświęca mniej czasu na normalizację wyniku.
Czwarta to metoda. Podejście mnożnikowe jest szybsze, model przepływów pieniężnych wymaga prognoz i testów założeń, a metoda majątkowa angażuje rzeczoznawców od środków trwałych. Piąta to termin. Pilne zlecenie z gotowym operatem w kilka dni zwykle kosztuje więcej niż praca rozłożona na tygodnie.
Trzy poziomy wyceny i kiedy który wybrać
| Poziom | Do czego służy | Kto przygotowuje | Co dostajesz |
|---|---|---|---|
| Wstępny przedział | Rozmowa ze wspólnikiem, kupującym, bankiem | Ty, na własnych liczbach | Zakres ceny z trzech wariantów |
| Opinia doradcy | Decyzja o sprzedaży, negocjacje, plan sukcesji | Doradca transakcyjny lub finansowy | Opis metody, porównania, rekomendacja |
| Operat biegłego | Spór, wyłączenie wspólnika, spadek, urząd | Biegły lub rzeczoznawca majątkowy | Dokument z pełnym uzasadnieniem założeń |
Większość właścicieli zaczyna od pierwszego poziomu, bo wystarcza do ustalenia, czy w ogóle warto iść dalej. Dopiero gdy strony nie zgadzają się co do metody albo kwota jest wysoka, zamawia się opinię lub operat. Płacenie za operat, zanim wiesz, w jakim przedziale mieści się cena, to najczęstszy sposób przepłacenia.
Co zawiera dobra oferta na wycenę
Poproś o ofertę na piśmie i sprawdź, czy opisuje przedmiot wyceny, czyli całą spółkę, pakiet kontrolny albo mniejszościowy udział. Powinna wskazywać datę wyceny, listę dokumentów, których wykonawca potrzebuje, metodę lub metody, termin i zakres odpowiedzialności. Dobra oferta mówi też, ile spotkań i poprawek jest w cenie, bo dodatkowe rundy z kupującym lub wspólnikiem bywają osobno płatne.
Uważaj na ofertę, która obiecuje konkretną wartość spółki przed obejrzeniem dokumentów. Wycena zaczyna się od danych, a nie od wyniku. Warto też zapytać, czy wykonawca ma doświadczenie w twojej branży, bo mnożniki w handlu, produkcji i usługach różnią się mocno, o czym piszemy w tekście o mnożniku EBITDA przy sprzedaży firmy.
Jak zmniejszyć koszt, nie tracąc na jakości
Najwięcej oszczędzasz, przygotowując dokumenty. Zbierz sprawozdania z kilku lat, informację o zadłużeniu i leasingach, listę większych kontraktów oraz umowę spółki. Wykonawca, który dostaje komplet na starcie, nie liczy godzin na dopytywanie. Drugi sposób to wcześniejsze policzenie własnego przedziału, tak by do doradcy przyjść z konkretnym pytaniem, na przykład czy twoja EBITDA po normalizacji jest przekonująca dla kupującego.
Trzeci sposób to jasne określenie celu. Jeśli wycena służy tylko rozmowie ze wspólnikiem o cenie udziałów, opinia z opisem metody zwykle wystarcza. Operat zamawiasz wtedy, gdy ktoś go od ciebie wymaga, na przykład sąd, urząd albo druga strona w sporze. Jak wygląda rachunek na liczbach, pokazujemy w artykule o wycenie udziałów w spółce.
Policz przedział samodzielnie, zanim zapłacisz za operat
Kalkulator wyceny firmy na sprzedaż przyjmuje branżę, przychód, EBITDA, dług netto i udział, a zwraca trzy warianty ceny. To nie jest operat ani oferta kupna, ale daje punkt odniesienia, z którym oceniasz ofertę doradcy i rozmowę z kupującym. Gdy wynik rozmija się z oczekiwaniami, wiesz, które założenie sprawdzić jako pierwsze. Dane wejściowe i ograniczenia opisuje strona wycena firmy, a sam rachunek zrobisz w kalkulatorze wyceny firmy na sprzedaż.
Gdy przedział jest gotowy, a decyzja o sprzedaży zapadła, naturalnym krokiem jest znalezienie kupującego. Poufne oferty bez nazwy firmy i alerty dla zainteresowanych inwestorów znajdziesz na giełdzie firm na sprzedaż, gdzie wycena z kalkulatora pomaga ustawić cenę ofertową.
Wycena a koszty sprzedaży firmy
Wycena to tylko jedna pozycja. Przy sprzedaży dochodzą koszty doradcy transakcyjnego, kancelarii przygotowującej umowę i badania prawnego oraz podatki po stronie sprzedającego i kupującego. Przy sprzedaży udziałów w spółce z o.o. sprawdź skutki podatkowe u doradcy, zanim ustalisz cenę netto, o czym piszemy w tekście o wyjściu wspólnika ze spółki z o.o.. Różnica między ceną ofertową a kwotą na koncie bywa istotna, więc budżet sprzedaży liczy się razem z wyceną.
Dane dla doradców i kancelarii
Doradcy M&A, kancelarie i banki, które wyceniają firmy klientów, oszczędzają czas, gdy wstępne dane o właścicielach i strukturze udziałów mają pod ręką. Plan Partner w Najbogatszych daje dostęp do danych opartych na jawnych źródłach, z datą i zakresem każdej informacji. Plany i ceny opisuje strona cennik.
