Jak działa wycena DCF w trzech krokach
Metoda DCF (discounted cash flow) opiera się na prognozie wolnych przepływów pieniężnych na 5 do 10 lat. Pierwszy krok to prognoza przychodów, marż i nakładów inwestycyjnych. Drugi to wybór stopy dyskontowej, która odzwierciedla ryzyko spółki, zwykle w okolicach kilkunastu procent dla małych i średnich firm. Trzeci to wartość końcowa, czyli ocena, ile firma jest warta po okresie prognozy. Suma zdyskontowanych przepływów i wartości końcowej daje wartość przedsiębiorstwa, od której odejmujesz dług netto.
Kluczowe jest to, że wartość końcowa potrafi stanowić 60 do 80 procent wyniku. Zmiana jednego założenia, na przykład stopy dyskontowej o dwa punkty, przesuwa cały rachunek. To powód, dla którego dwóch rzeczoznawców daje różne liczby, choć używa tej samej metody.
Przykład na liczbach umownych
Spółka z o.o. ma EBITDA 2 mln zł, wolne przepływy pieniężne 1,2 mln zł rocznie, i dług netto 1,5 mln zł.
| Pozycja | Mnożnik EBITDA | DCF, wariant ostrożny | DCF, wariant optymistyczny |
|---|---|---|---|
| Założenie główne | mnożnik 5 | stopa 15 procent, wzrost końcowy 2 procent | stopa 12 procent, wzrost końcowy 3 procent |
| Wartość przedsiębiorstwa | 10,0 mln zł | około 9,4 mln zł | około 13,7 mln zł |
| Dług netto | 1,5 mln zł | 1,5 mln zł | 1,5 mln zł |
| Wartość kapitału | 8,5 mln zł | około 7,9 mln zł | około 12,2 mln zł |
Wartości DCF w tabeli to szacunek uproszczony do jednego okresu (wartość końcowa przepływów z modelu Gordona), pokazujący rząd wielkości, a nie wynik prognozy rozpisanej na lata. Wniosek jest praktyczny. Mnożnik dał liczbę w środku zakresu, a DCF rozstawił ją między 7,9 a 12,2 mln zł wyłącznie przez zmianę stopy i wzrostu. Kto płaci za DCF, kupuje nie jedną liczbę, tylko udokumentowany zestaw założeń.
Kiedy zamówić DCF, a kiedy wystarczą mnożniki
| Sytuacja | Zwykle lepsza metoda | Dlaczego |
|---|---|---|
| Sprzedaż firmy z powtarzalnym wynikiem | Mnożniki | Kupujący też liczy w mnożnikach |
| Firma w szybkim wzroście lub z nierównym cyklem | DCF | Wynik z ostatniego roku nie oddaje przyszłości |
| Spór wspólników lub podział majątku | DCF i mnożniki łącznie | Sąd oczekuje uzasadnienia założeń |
| Wejście inwestora i rundy finansowania | DCF plus porównania transakcji | Inwestor ocenia prognozę |
| Spółka z dużymi aktywami lub holding | Metoda majątkowa | Wartość leży w składnikach, nie w zysku |
Szerzej o tym, jak mnożnik zamienia się w cenę udziałów, piszemy w tekście mnożnik EBITDA przy sprzedaży firmy. Przy sporach wspólników patrz wyjście wspólnika ze spółki z o.o. oraz wycena firmy w podziale majątku wspólnego.
Ile kosztuje DCF w porównaniu z mnożnikami
Rynek nie ma jednego cennika, a oferty zależą od zakresu. Zasada jest jednak stała: DCF wymaga modelu finansowego, rozmowy z zarządem i weryfikacji prognoz, więc zajmuje wykonawcy więcej godzin niż prosta analiza mnożnikowa. Składniki ceny rozbieramy w artykule ile kosztuje wycena firmy. Najtańszą drogą do rozsądnej decyzji jest własny przedział z mnożników, a zamówienie DCF dopiero wtedy, gdy rozbieżność z drugą stroną jest duża albo wartość ma stanąć przed sądem.
Jak ocenić ofertę rzeczoznawcy, który proponuje DCF
Poproś o trzy rzeczy. Po pierwsze o jawne założenia: stopę dyskontową, wzrost w okresie prognozy i wartość końcową. Po drugie o analizę wrażliwości, czyli tabelę wyniku przy zmianie stopy i wzrostu. Po trzecie o kontrolę mnożnikami, bo każdy sensowny model DCF powinien dawać wynik zbliżony do transakcji porównawczych. Jeśli wykonawca nie chce pokazać założeń, nie masz dokumentu, który obroni się w negocjacji.
Dla spółki z o.o. policzysz przedział mnożnikowy w kalkulatorze wyceny spółki z o.o.. Po kilku minutach masz trzy warianty wartości i możesz sprawdzić, czy rachunek rzeczoznawcy mieści się w rozsądnym zakresie. Przepisy o prawach wspólników przy zbyciu udziałów wynikają z kodeksu spółek handlowych dostępnego w ISAP.
Dla doradców, kancelarii i banków
Doradca, który wycenia firmy klientów, potrzebuje danych o właścicielach i strukturze udziałów, zanim zacznie model. Plan Partner w Najbogatszych daje takie dane oparte na jawnych źródłach, z datą i zakresem informacji. Plany opisuje cennik, a o kontekście sukcesji piszemy w tekście sukcesja w firmie rodzinnej. Po godzinach liczb możesz odpocząć przy opowieściach na koszmar.pl.
