Przejdź do treści

Dane z rejestrów, korekta w 48 h

Najbogatsi
8 min czytania

Sprzedaż biura rachunkowego i wycena klientów przed transakcją

Sprzedaż biura rachunkowego to w praktyce sprzedaż powtarzalnych abonamentów: kupujący płaci za klientów, którzy zostaną po zmianie właściciela. Wartość liczy się albo od rocznych przychodów z abonamentów, albo od EBITDA po korekcie o pracę właściciela, a część ceny zwykle zależy od tego, ilu klientów przetrwa pierwszy rok. Na przykładzie biura ze 120 klientami pokazujemy obie metody, skąd bierze się rozrzut ceny i jak ułożyć płatność, zanim usiądziesz do rozmowy z kupującym.

Co właściwie sprzedajesz, sprzedając biuro rachunkowe

Są trzy formy transakcji i każda daje inną cenę. Pierwsza to sprzedaż samych klientów, czyli przeniesienie umów na inne biuro. Kupujący przejmuje abonamenty, ale nie ludzi, lokal ani program. Druga to sprzedaż biura jako zorganizowanej części przedsiębiorstwa albo całego przedsiębiorstwa: przechodzą umowy, pracownicy, sprzęt, licencje i dokumentacja. Trzecia, gdy biuro działa jako spółka, to sprzedaż udziałów, a klienci formalnie zostają przy tym samym podmiocie.

Forma ma znaczenie podatkowe. Sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie podlega VAT na podstawie art. 6 ustawy o VAT, a samo przeniesienie bazy klientów zwykle traktuje się jak odpłatną usługę z VAT. Różnica 23 procent na fakturze potrafi przesądzić o tym, która forma jest opłacalna dla kupującego. Gdy biuro wydziela tylko jeden oddział, rachunek wartości opisuje strona wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa.

Przykładowe biuro rachunkowe na liczbach

Biuro w mieście wojewódzkim obsługuje 120 klientów. Średni abonament wynosi 650 zł netto miesięcznie, więc roczny przychód powtarzalny to 936 tys. zł. Dodatkowe usługi, takie jak kadry, deklaracje roczne i doradztwo, dają 144 tys. zł, razem 1,08 mln zł przychodu. Właścicielka pracuje na pełen etat i nie pobiera pensji, a zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją wynosi 420 tys. zł.

Pierwsza korekta dotyczy jej pracy. Kupujący będzie musiał zatrudnić kogoś na jej miejsce, więc od zysku odejmujemy rynkowe wynagrodzenie głównej księgowej z kosztami pracodawcy, przyjęte w przykładzie na 150 tys. zł rocznie. EBITDA po korekcie wynosi 270 tys. zł. To jest liczba, od której kupujący zacznie rozmowę, niezależnie od tego, co sprzedająca wpisała w zeznaniu.

Metoda pierwsza, mnożnik rocznego przychodu z abonamentów

Przy sprzedaży samych klientów strony najczęściej rozmawiają o krotności rocznego przychodu powtarzalnego. Rynek nie ma jednej oficjalnej stawki, a krotność zależy od struktury portfela. W przykładzie przyjmujemy trzy warianty, żeby pokazać wrażliwość wyniku, a nie rynkową normę.

WariantKrotność przychodu z abonamentówCena za portfel
Niski, wielu małych klientów na ryczałcie 0,6 562 tys. zł
Bazowy 0,9 842 tys. zł
Wysoki, klienci na pełnej księgowości, długie umowy 1,2 1,12 mln zł

Ta metoda jest prosta, ale ślepa na koszty. Dwa biura z tym samym przychodem mogą mieć zupełnie różną rentowność, jeśli jedno obsługuje 120 klientów trzema osobami, a drugie sześcioma.

Metoda druga, mnożnik EBITDA po korekcie

Przy sprzedaży całego biura z zespołem uczciwszy jest rachunek od zysku. Mnożymy EBITDA po korekcie o pracę właścicielki przez mnożnik i odejmujemy dług, na przykład leasing samochodu i sprzętu.

PozycjaWariant niskiWariant bazowyWariant wysoki
EBITDA po korekcie 270 tys. zł 270 tys. zł 270 tys. zł
Mnożnik 3 4 5
Wartość przedsiębiorstwa 810 tys. zł 1,08 mln zł 1,35 mln zł
Leasing do spłaty 40 tys. zł 40 tys. zł 40 tys. zł
Cena dla sprzedającej 770 tys. zł 1,04 mln zł 1,31 mln zł

Obie metody dają podobny rząd wielkości, od około 0,56 do 1,31 mln zł, i to jest dobry test. Gdyby wyniki rozjechały się kilkukrotnie, znaczyłoby to, że koszty biura są nietypowe albo krotność przychodu jest źle dobrana. Bez korekty o pracę właścicielki ta sama metoda dałaby w wariancie bazowym 1,64 mln zł, czyli o 600 tys. zł więcej, i kupujący odrzuci taki rachunek na pierwszym spotkaniu. Skąd się biorą mnożniki dla firm usługowych, opisujemy w tekście mnożnik EBITDA przy sprzedaży firmy. Ten sam rachunek w trzech wariantach policzysz w kalkulatorze wycena firmy na sprzedaż.

Co podnosi i obniża cenę biura rachunkowego

CzynnikWpływ na cenęCo pokazać kupującemu
Pełna księgowość i spółki zamiast ryczałtu Podnosi, wyższy abonament i mniejsza rotacja Podział klientów według formy rozliczenia
Klienci z biurem od wielu lat Podnosi, mniejsze ryzyko odejścia Staż każdego klienta
Jeden klient daje ponad 10 procent przychodu Obniża, ryzyko koncentracji Udział największych klientów
Właściciel jest jedyną osobą, z którą klienci rozmawiają Obniża, klienci mogą odejść razem z nim Opiekunowie przypisani do klientów
Umowy z okresem wypowiedzenia i waloryzacją cen Podnosi Wzory umów i historia podwyżek
Zaległe deklaracje lub błędy w dokumentacji Obniża, kupujący przejmuje ryzyko Rejestr spraw i korekt

Earn-out, czyli część ceny zależna od klientów, którzy zostaną

Kupujący biuro boi się jednego: że po zmianie właściciela połowa klientów odejdzie. Dlatego część ceny płaci się zwykle dopiero po okresie przejściowym, na przykład 12 miesięcy, i uzależnia od tego, jaki przychód z przejętych klientów faktycznie został. W przykładzie bazowym umowa mogłaby wyglądać tak: 60 procent z 842 tys. zł, czyli 505 tys. zł, płatne przy podpisaniu, a 337 tys. zł po roku, pomniejszone proporcjonalnie o przychód klientów, którzy odeszli.

Jeśli po roku zostanie 90 procent przychodu, druga rata wynosi 303 tys. zł, a łączna cena 808 tys. zł. Jeśli zostanie 75 procent, druga rata spada do 253 tys. zł, a cena do 758 tys. zł. Sprzedająca może podnieść swoją część, zostając w biurze na okres przejściowy i osobiście przedstawiając nowego właściciela klientom. To zwykle najlepsza inwestycja jej czasu w całej transakcji.

Obowiązki, o których kupujący zapyta

Biuro rachunkowe to nie tylko abonamenty. Kupujący sprawdzi, czy biuro ma aktualne obowiązkowe ubezpieczenie OC za usługowe prowadzenie ksiąg i jak wygląda historia szkód. Zapyta o powierzenie przetwarzania danych osobowych klientów, bo przeniesienie umów oznacza przekazanie danych nowemu podmiotowi. Biura rachunkowe są też instytucjami obowiązanymi z ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, więc nowy właściciel przejmuje obowiązek weryfikacji klientów, w tym sprawdzenie kontrahenta na liście sankcyjnej. Uporządkowana dokumentacja tych procedur skraca badanie due diligence i zmniejsza pole do obniżania ceny.

Biuro w spółce, czyli kiedy opłaca się aport przed sprzedażą

Wiele biur działa jako jednoosobowa działalność, a kupujący woli przejąć udziały spółki niż setki pojedynczych umów. Wtedy właściciel najpierw wnosi biuro aportem do spółki z o.o., a dopiero potem sprzedaje udziały. Wartość wnoszonego biura liczy się tą samą metodą co powyżej, a z niej wynika liczba udziałów i kapitał zapasowy. Rachunek krok po kroku pokazuje strona wycena aportu do spółki z o.o., a późniejszą wartość udziałów policzysz na stronie wycena spółki z o.o.. Skutki podatkowe obu kroków warto potwierdzić z doradcą podatkowym, zanim podpiszesz list intencyjny.

Jak przygotować biuro do sprzedaży

1. Zestaw listę klientów z abonamentem, formą rozliczenia, stażem i opiekunem, bez danych osobowych na etapie pierwszych rozmów.

2. Policz EBITDA za ostatnie 12 miesięcy i odejmij rynkowe wynagrodzenie za swoją pracę.

3. Policz wartość dwiema metodami i porównaj wyniki. Jeśli rozjeżdżają się bardziej niż o połowę, poszukaj przyczyny w kosztach.

4. Ustal formę transakcji: klienci, przedsiębiorstwo lub udziały. Od niej zależy VAT i to, kto przejmuje pracowników.

5. Zaproponuj strukturę płatności z ratą zależną od utrzymania klientów, zanim kupujący zaproponuje własną, ostrzejszą.

6. Gdy kwota musi obronić się przed urzędem lub w sporze, zamów operat. Koszty opisuje artykuł ile kosztuje wycena firmy.

Co dalej

Wpisz przychód, EBITDA po korekcie i dług w kalkulatorze wycena firmy na sprzedaż, a zobaczysz trzy warianty ceny w kilka minut. Doradcy i kancelarie, które prowadzą takie transakcje dla wielu biur, znajdą raport wyceny w PDF w planie Partner dla family office.

Najczęstsze pytania

Ile jest warte biuro rachunkowe?

Zwykle tyle, ile wynika z rocznego przychodu z abonamentów pomnożonego przez krotność zależną od jakości portfela albo z EBITDA po korekcie o pracę właściciela razy mnożnik. W przykładzie biura ze 120 klientami i przychodem 1,08 mln zł obie metody dały od około 0,56 do 1,31 mln zł.

Czy sprzedaż klientów biura rachunkowego podlega VAT?

Samo przeniesienie bazy klientów zwykle traktuje się jak usługę opodatkowaną VAT. Sprzedaż całego przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części jest wyłączona z VAT na podstawie art. 6 ustawy o VAT. Formę transakcji warto potwierdzić z doradcą podatkowym przed podpisaniem umowy.

Czy klient musi się zgodzić na przejęcie przez inne biuro?

Przy sprzedaży samych umów tak, bo zmienia się strona umowy, a klient może ją wypowiedzieć. Przy sprzedaży udziałów spółki prowadzącej biuro umowy zostają przy tym samym podmiocie. Dlatego sprzedający zwykle osobiście przedstawia nowego właściciela klientom.

Co to jest earn-out przy sprzedaży biura rachunkowego?

To część ceny płacona po okresie przejściowym, na przykład po 12 miesiącach, i uzależniona od tego, ilu klientów zostało. Chroni kupującego przed odejściem klientów, a sprzedającemu daje szansę na pełną cenę, jeśli przekaże biuro sprawnie.

Sprawdź, ile warte jest Twoje biuro

Wpisz przychód, EBITDA po korekcie o swoją pracę i dług, a zobaczysz trzy warianty ceny przed rozmową z kupującym.