Co właściwie sprzedajesz, sprzedając sklep internetowy
Są trzy formy transakcji. Pierwsza to sprzedaż składników: domeny, sklepu na platformie, znaku, zapasu, kont w mediach społecznościowych i umów z dostawcami, każdy na osobnej pozycji umowy. Tak sprzedaje się większość małych sklepów prowadzonych w jednoosobowej działalności. Druga to sprzedaż sklepu jako przedsiębiorstwa albo jego zorganizowanej części, gdy przechodzi zespół, magazyn, umowy i zobowiązania razem, jako działająca całość. Trzecia, gdy sklep prowadzi spółka z o.o., to sprzedaż udziałów: sklep zostaje w tym samym podmiocie, zmienia się tylko jego właściciel.
Forma zmienia podatki i cenę. Sprzedaż przedsiębiorstwa lub jego zorganizowanej części nie podlega VAT na podstawie art. 6 ustawy o VAT, a sprzedaż pojedynczych składników zwykle tak. Przy sprzedaży udziałów kupujący płaci podatek od czynności cywilnoprawnych w wysokości 1 procent ceny, ale przejmuje też całą historię spółki, w tym zaległości i spory. Gdy z większej firmy wydzielasz tylko sklep, rachunek dla takiej części opisuje strona wycena zorganizowanej części przedsiębiorstwa.
Przykładowy sklep internetowy na liczbach
Sklep sprzedaje kosmetyki pod własną marką. Przychód netto z ostatnich 12 miesięcy to 3,6 mln zł. Właścicielka prowadzi go w jednoosobowej działalności, pracuje na pełen etat i nie wypłaca sobie pensji, a zysk przed odsetkami, podatkami i amortyzacją wynosi 620 tys. zł. Zamówienia pakuje zewnętrzny magazyn, a sklep ma na stanie towar za 380 tys. zł w cenach zakupu.
Pierwsza korekta dotyczy jej pracy. Kupujący będzie musiał zatrudnić kogoś, kto poprowadzi sklep, więc od zysku odejmujemy rynkowe wynagrodzenie menedżera e-commerce z kosztami pracodawcy, przyjęte w przykładzie na 180 tys. zł rocznie. Druga korekta działa w drugą stronę. W tym roku sklep zapłacił 40 tys. zł za przeniesienie towaru do nowego magazynu, a ten koszt się nie powtórzy, więc dodajemy go z powrotem. EBITDA po korektach wynosi 480 tys. zł i od tej liczby zacznie rozmowę każdy rozsądny kupujący.
Od zysku do ceny w trzech wariantach
Kalkulator na stronie wycena sklepu internetowego używa mnożników dla e-commerce od 7 do 12, typowych dla firm, które działają bez właściciela na co dzień i mają zespół. Sklep w przykładzie jest mały i zależy od jednej osoby, więc przyjmujemy niższe mnożniki 3, 4 i 5. To założenie przykładu, które pokazuje wrażliwość ceny, a nie norma rynkowa.
| Pozycja | Wariant niski | Wariant bazowy | Wariant wysoki |
|---|---|---|---|
| EBITDA po korektach | 480 tys. zł | 480 tys. zł | 480 tys. zł |
| Mnożnik | 3 | 4 | 5 |
| Cena sklepu bez zapasu | 1,44 mln zł | 1,92 mln zł | 2,40 mln zł |
| Zapas w cenach zakupu | 0,38 mln zł | 0,38 mln zł | 0,38 mln zł |
| Razem do zapłaty | 1,82 mln zł | 2,30 mln zł | 2,78 mln zł |
Gdyby właścicielka pominęła korektę o swoją pracę i liczyła od 620 tys. zł, wariant bazowy wyszedłby 2,48 mln zł bez zapasu, czyli o 560 tys. zł więcej. Kupujący tę różnicę zauważy przy pierwszym pytaniu o to, kto prowadzi sklep, i od tego momentu przestanie ufać pozostałym liczbom. Lepiej przyjść z rachunkiem po korekcie i bronić mnożnika, niż bronić zawyżonego zysku.
Zapas warto rozliczać osobno, według spisu z natury w dniu przekazania. Kupujący płaci za towar, który faktycznie przejmie, a sprzedająca nie traci na tym, że między podpisaniem listu intencyjnego a zamknięciem transakcji sprzedała część magazynu. Towar przeterminowany albo wolno rotujący strony wyceniają niżej albo wyłączają z transakcji.
Co przesuwa cenę w przedziale
O tym, czy cena wyląduje bliżej 1,44 czy 2,40 mln zł, decyduje jakość zysku. Kupujący sprawdzi cztery rzeczy. Pierwsza to źródła ruchu. Sklep, który większość zamówień dostaje z płatnych kampanii, ma zysk zależny od stawek reklamowych, a sklep z dużym udziałem wejść bezpośrednich, newslettera i wyszukiwarki ma zysk stabilniejszy. Druga to klienci powracający. Jeśli co trzecia złotówka przychodu pochodzi od osób kupujących ponownie, kupujący dostaje przychód, którego nie musi kupować od zera.
Trzecia to marża po wszystkich kosztach zamówienia, czyli po zwrotach, wysyłce, prowizjach płatniczych i reklamie. Czwarta to zależność od jednego kanału: marketplace, dostawcy albo influencera. Własna marka zarejestrowana jako znak podnosi cenę, bo chroni przed tym, że ktoś sprzeda ten sam produkt taniej. Jak policzyć wartość samego znaku, pokazujemy w tekście wycena marki firmy przy sprzedaży.
Earn-out, czyli część ceny po okresie przejściowym
Mały sklep ma jedną słabość, którą kupujący wyceni zawsze: nie wiadomo, czy przychód utrzyma się bez dotychczasowej właścicielki. Rozwiązaniem jest earn-out, czyli część ceny płacona później i zależna od wyniku. W wariancie bazowym może to wyglądać tak.
| Składnik ceny | Kwota | Kiedy i pod jakim warunkiem |
|---|---|---|
| Płatność przy zamknięciu, 70 procent ceny sklepu | 1,344 mln zł | W dniu przeniesienia składników |
| Zapas według spisu | 0,38 mln zł | W dniu przeniesienia, po spisie z natury |
| Earn-out, 30 procent ceny sklepu | 0,576 mln zł | Po 12 miesiącach, jeśli przychód wyniesie co najmniej 90 procent dzisiejszego |
| Razem przy pełnym earn-oucie | 2,30 mln zł |
Earn-out działa tylko wtedy, gdy umowa precyzyjnie definiuje miarę. Przychód jest łatwiejszy do sprawdzenia niż zysk, bo kupujący nie może go obniżyć własnymi kosztami. Dobrze też ustalić, że sprzedająca przez kilka miesięcy pomaga w przekazaniu sklepu, bo od tego w dużej mierze zależy, czy dostanie drugą część ceny.
Co musi przejść na kupującego
Lista nie jest formalnością. Każdy brakujący element obniża cenę albo blokuje zamknięcie transakcji.
- Domena i konto sklepu na platformie, z przeniesieniem na kupującego, a nie z przekazaniem hasła.
- Znak towarowy, zdjęcia produktowe i opisy, z pisemnym przeniesieniem autorskich praw majątkowych, jeśli wykonali je zewnętrzni twórcy.
- Umowy z dostawcami i producentami marki własnej, z ich zgodą na zmianę strony, gdy umowa jej wymaga.
- Umowa z magazynem. Sklep, który ma logistykę na zewnątrz, łatwiej przekazać niż taki, w którym właścicielka pakuje paczki w garażu. Jeśli zamówienia obsługuje zewnętrzny magazyn, sprawdź, czy umowę z operatorem magazynu i wysyłek da się przenieść na kupującego na tych samych stawkach.
- Konta reklamowe i analityczne z historią z co najmniej 12 miesięcy, bo bez historii kupujący nie zweryfikuje źródeł ruchu.
- Baza klientów i listy mailingowe, wyłącznie w granicach zgód, na które klienci się zapisali. Tę część warto omówić z prawnikiem przed podpisaniem umowy.
Konta operatora płatności i konta na marketplace zwykle nie przechodzą wprost. Kupujący zakłada własne i przechodzi weryfikację, a sprzedająca musi zadbać o to, żeby w okresie przejściowym zamówienia nie przestały spływać.
Jak przygotować sklep do sprzedaży
1. Zbierz dane z 24 miesięcy: przychód z podziałem na kanały, koszty reklam, zwroty, marżę po kosztach zamówienia i odsetek klientów powracających.
2. Policz EBITDA po korektach o swoją pracę, koszty prywatne i wydatki jednorazowe. Zapisz każdą korektę z uzasadnieniem, bo kupujący zapyta o każdą.
3. Policz przedział w kalkulatorze na stronie wycena sklepu internetowego. Tło dla mnożników znajdziesz w tekście mnożnik EBITDA przy sprzedaży firmy.
4. Uporządkuj prawa: domenę, znak, autorskie prawa do treści i umowy. Przepisz na firmę wszystko, co jest zarejestrowane na osobę prywatną.
5. Wybierz formę transakcji z doradcą podatkowym, zanim pokażesz kupującemu cenę, bo cena za składniki z VAT i cena za udziały to dwie różne liczby.
6. Gdy kupujący przysyła ofertę, porównaj jej mnożnik ze swoim przedziałem. Szerszy kontekst negocjacji opisuje strona wycena firmy na sprzedaż.
Kiedy własny rachunek wystarczy, a kiedy zamówić operat
Przy sprzedaży małego sklepu prywatnemu kupującemu operat zwykle nie jest potrzebny. Strony negocjują cenę, a rachunek po korektach daje Ci argumenty. Operat warto zamówić, gdy sklep sprzedajesz podmiotowi powiązanemu, wnosisz go do spółki albo cena może trafić przed sąd, na przykład przy podziale majątku. Koszty i zakres takiego dokumentu opisuje artykuł ile kosztuje wycena firmy.